«  ای هفت سالگی 
                                                 ای لحظه ی شگفت عزیمت
                                                 بعد از تو هرچه رفت ، درانبوهی ازجنون و جهالت رفت»
در زندگی ، کم نیستند خاطر ه هایی که تا عمر باقی است در ذهن انسان جایی برای خود باز می کنند و هرازگاهی به بهانه ی چیزی در یاد انسان زنده می شوند . بی شک خاطره ی اولین روز مدرسه یکی از آن خاطره هاست . خاطره ی اولین روز مدرسه ، با طعم گس دلهره ای کودکانه در دل ، با طعم شور آغاز تعهدی که دیگر هرگز به پایان نخواهد رسید ، با طعم شیرین دوستیها و همراهیها ، و با طعم تلخ پایان پذیرفتن آزادیها و برای «  خود  » بودن های خردسالی . حضور در مدرسه آغاز روندی است که به حضور در جامعه صورتی رسمی می دهد « اجتماعی شدن »
مجموعه ای از آموزشها و کسب تجارب که در صورت موفقیت در گذراندن آن شخص می تواند به موفقیتهای  اجتماعی یعنی درجه ی بالایی از تطابق با فرهنگ رایج یا غالب دست یابد .    واین حتی در صورت تن ندادن به فرهنگ غالب می تواند سرآغلزی باشد برای فهم جامعه و کسب توان و پتانسیل ایجاد تغییر . حرکت ی نو برای خود و دیکر « خود»ان .
  بسیاری از منتقدان سیستم هماهنگ و یکپارچه ی نهادی آموزش و پرورش ، معتقدند نهاد مدرسه فردیت را از شخص گرفته و او را به فردی در خدمت اجتماع تبدیل می کند و بنابراین با گرفتن و فردیت ،شخص را « نقش پذیر « کرده و از خلاقیتها و مشخصه های دیگر انسانی او با «در بند اجتماع کشیدن» او می کاهد . هرچند این تحلیل می تواند تا حدی در موردافزایش بار تحمیلی نقش اجتماعی بر فاعلیت فرد درست باشد ،اما هنوز انسان به نهادی برای جایگزینی مدرسه یا نهاد آموزش وپرورش دست نیافته است . مدرسه نظام و نهادی بی بدیل در اموزش فرهنگ و مفاهیم اجتماعی و جامعه به افراد جدید الورود به جامعه است ؛ عاملی برای هماهنگ کردن شناخت و عمل اعضای یک جامعه . مدرسه بیش از آن که کانونی برای علم اندوزی ،آموزش خواندن و نوشتن ، خط وکلام یا زبان و یا حتی کسب پایه های اولیه دانش آموزی با شد مکانی است برای تضمین آینده ی یک جامعه و تثبیت فرهنگی . هرگز نباید از یاد برد که آموزش و پرورش خصوصا" در مقطع ابتدایی بیش از آنکه در خدمت فرد باشد و برای او تضمین کننده ی آینده ای مرفه و کم مشکل تر باشد ، عاملی است برای جهت دادن به شناخت و رفتار آحاد اعضای تازه وارد به جامعه و هدایت آنها به سوی اهداف جامعه و بنابراین تضمین کننده ی فردایی کم تنش تر برای تمامی اعضا و کلیت جامعه . به همین دلیل است که یکدست بودن و هماهنگ شدن کلیه ی نهادهای نظام آموزشی خصوصا" در مقاطع اولیه ، در هر جامعه ای از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است .
وازه ی آموزش و پرورش ( که پیش از این فرهنگ به آن اطلاق می شد ) در زبان فارسی برداشتی است از واژه ی  eduquer  فرانسه و education  انگلیسی که از ریشه ی لاتین و کلمه ی educere  به معنای هدایت موجودی غیر اجتماعی به اجتماعی شده گرفته شده است .
در این معنا این واژه مخصوصا" در شکل نهادی شده ی آن و به عنوان یک نهاد گستره ای وسیع و حتی نامحدود به خود می گیرد و شامل تمامی نهادهایی می گردد که در پی هدف اجتماعی کردن
تشکیل می شوند . اما این واژه در جامعه شناسی آموزش و پرورش Sociology of education در معنایی محدودتر به کار رفته است . جامعه شناسی آموزش و پرورش در واقع به معنای جامعه شناسی نظامهای آموزشی و بررسی و بازشناسی نهادهای آموزشی و نقش آنها در اجتماعی شدن افراد است . « البته تخصصی شدن علوم،تعیین حدود این میدان پژوهش را تا حدی تبیین می کند ، اما به توجیه کامل آن نمی پردازد . عاملی که از نظر دانش شناختی این رشته را به مثابه ی عرصه ی عقلانیت و برهان آوری مشخص و معین می سازد ، اصل دورکیم در باره ی استقلال نسبی است که بر اساس آن نظام آموزشی را نه تنها نمی توان به دیگر عوامل اجتماعی کاهش داد ، بلکه درک و تشریح آن نیز در تحلیل نهایی به متغیرهای برون زاد مربوط نمی شود . اگر چه جامعه شناسی آموزش و پرورش حول محور پدیده های درسی و تحصیلی متمرکز شده ، اما بررسی روابط میان مدرسه و دیگر نهادها ، به ویژه خانواده ، سیاست و اقتصاد را از حوزه ی توجهات خود کنار نگذاشته است . بنابه استعاره ی بسیار رسایی که در تحلیل سیستمها به کار می رود ، موضوع این رشته ساختکارهای تحصیلی ، ورودیها و خروجیهاست . مهمترین ورودیها عبارتند از : محصلین ، هیئت آموزشی و کارکنان اداری . دسته ی اول با فضایی از متغیرهای طبیعی ، روانشناختی و اجتماعی مانند سن ، جنس ، بهره ی هوشی ، خاستگاه اجتماعی و سطح فرهنگ تعریف میشود . دو دسته ی دیگر بیشتر