سخنران : دکتر محمد صادق فربد ( عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی ) به مناسبت همایش چهارشنبه سوری از گذشته تا حال .
زمان :سه شنبه 16 / 12 /1384
مکان : دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز مجتمع ولیعصر (عج)

دکتر محمد صادق فربد در ابتدای سخنرانی خود خطاب به ریاست دانشگاه تهران مرکز اعلام داشتند که جای دارد تبریک بگویم که جوانانی با چنین هویت ایرانی پرورش داده ایم .
ایشان در ابتدای سخنرانی خود به بررسی واژه چهارشنبه سوری پرداختند و بیان داشتند : طبق اسنادایران شناسان  در گاه شناسی ایرانی ما چیزی به نام شنبه، یکشنبه و.. نداریم ، ما ایرانیان سال را به 12 ماه و هر ماه را به سی روز تقسیم می کردیم و برای هر روز نام یک فرشته انتخاب می شد . در نهایت ما 360 روز داریم  که با سال شمسی 5 روز و اندی فاصله داشت . که در 4روزباقیمانده  آن به آمادگی زایش انسان ، خانه تکانی ، اب فشانی ، حمام اختصاص مییافت تا انسان در آخرین روز 365 روز سال به دنیا بیاید و به پاس زایش انسان در آ خرین روز سال جشن می گرفتند و آتش بر پا می کردند . آتش نمادی از خداوند بود ، نور نمادی از اهورامزدا به شمار می امد آ تش نمادی از دوستی و صداقت و نیز حیات در نظر گرفته میشد و حرارت آتش به مثابه نشانه زندگی تلقی میشد .
سوریک از زبان پهلوی گرفته شده و از دو بخش (سور)و(ایک)تشکیل شده که به معنای سرخ و سرخ رنگ است ، آتشی که سرخ رنگ است به رنگ خون که حیات در آن جاری است .
درمعرفت ایرانی و گاه شماری ایرانی چهارشنبه نداریم . پس چگونه است که این جشن به روز چهارشنبه موکول شده است ؟ در پاسخ می توان گفت برای اعرابی که به ایران آ مدند  روز چهارشنبه نحس بوده وایرانیان  برای از بین بردن نحوست چهارشنبه آن را با جشن سوریک و آتش توأ م کردند .
استاد مردم شناسی دانشگاه آزاد در ادامه بیان داشتند : باید اصالت چهارشنبه سوری را درک کنیم تا در حفظ آن کوشا باشیم . چهارشنبه سوری پشتوانه دینی هم دارد و در تاریخ فرهنگ ایران آ مده است : از آن جهت ایرانیان جشن  می گیرند، غذا در پشت بام می گذارند ، آتش بر می افروزند تا ارواح مردگان خوشحال   شوند ، آب پاشی میکردند چون مقدسین بیایند و شاهد دوست داشتن و محبت بین افراد باشند و هر قدر تعداد شرکت کنندگان بیشتر می شد  ( فرورها )خوشحال تر       می شوند بنابراین ، این جشن فردی نیست .
ایشان در پیگیری سخنرانی خود به بررسی جریان چهارشنبه سوری پرداختند که قبل از تاریخ ، سند مکتوبی در این مورد  نداریم و دردوران تاریخی و  کتب مقدسی که بررسی شده اند نشان می دهد که در دوره ای طو لانی در ایران این آئین وجود داشته است. در تاریخ بخارا آمده است در زمان نوح بن منصور سامانی در بخارا جشن سوری برگزار می شد در کنار موریان در سال 350 ه.ق و این جشن چنان با شکوه برگزار شد که کاخ آتش گرفت . چند نکته در این زمینه برداشت میشود : 1. به هنگام جشن هنوز سال تمام نشده است . 2. اندکی به سال نو با قی مانده است .3. این جشن عادت و رسمی کهن به شمارمیرفته است .4. این جشن به عنوان یک سنت از قدمتی طولانی برخوردار است .
در ادامه ایشان نظر مسئولین نیروی انتظامی و معاونت امور جتماعی را به این مطلب جلب کردند که حدود 15 میلیون خانوار با میانگین 5 نفر در ایران داریم و اگر در این 15 میلیون خانوار برای انجام جشن 1000 خانه هم بسوزد این جشن تعطیل نخواهد شد ، این اتفاق در هر جای دنیا ممکن است روی دهد و برای جلوگیری از آسیبهای احتمالی باید سطح آموزش را بالا ببریم . البته جشن سوریک با بمب ،آتش زدن لاستیک ، شیشه شکستن و ... ارتباطی ندارد . دراصل چهارشنبه سوری فقط کوپه ای ازآتش است که شمار این کوپه های آتش بین      یک ،سه و هفت متغیر است .7به نشانه 7 فرشته برتر( امشاسپندان) ، 3 به نشانه پندارنیک ، گفتارنیک ، کردارنیک و یک به نشانه خدای واحد است .اگر در روزگار ما عنصری وارد این جشن شده نا خوانده است ولیکن باید دانست جوانان در اینگونه مراسمها شرکت می کنند و ویژگی جوانی هیجان ، شادی ، خنده و... است . این رسم در بین ایرانیان کهن در پشت بام یا کوچه یا میدان یا خارج از شهر انجام میشد و در حال حاضر هم بهتر است مکان هایی به این امر اختصاص یابد.
 به هرحال چهارشنبه سوری به عنوان آئینی وحدت بخش و یک سنت است ، سنتها رسمهای ریشه دار عمومی هستند که به اقتضای قدمت خود از حرمت اجتماعی بر خورداراند و تحت تأ ثیر فشار یا اخبار داخلی و خارجی قرار نمی گیرند . باید توجه داشت که رسوم وسنن بخشی از فرهنگ غیر مادی جامعه اند که مورد پذیرش تما م یا اکثریت جامعه قرار می گیرند. روشن است که رسم یا سنتی که از خصوصیات مذکور برخوردار باشد به یقین دارای کارکردهای اقتصادی- اجتماعی است . نوروز و چهارشنبه سوری به مانند یک گفتمان ملی است که همه آن را یاد گرفته اند ودر آن شرکت میکنند . 
دکتر فربد افزودند ایرانیان قدیم از روی آتش نمی پریدند چون آنرا نوعی           بی احترامی می دانستند بلکه  در کنارآتش دعا می کردند ولیکن اینک پریدن از روی آتش نوعی حرکت به منظور انتقال حرارت و نیرو به فرد می باشد و در واقع فرد می خواهد با گفتن ( زردی من از تو و سرخی تو از من ) فقر و ناداری را از خود دور کند . چهارشنبه سوری در سراسر ایران بر پا میشود به عنوان مثال در کردستان از طلوع آفتاب بر فراز کوه آتش بر پا میکنند و تا بامداد اجازه خاموش شدن نمی دهند . مانند شب یلدا که بلندترین شب تاریک سال است و ایرانیان می خواهند با بیدارماندن در کنار روشنایی با ظلمت مبارزه کنند.
ایشان در پایان سخنرانی خود به برخی از رسوم ایرانیان پرداختند و اشاراتی به رسم گره گشایی( در جهارشنبه سوری دختران دم بخت پارچه ای را گره         می زدند و به اولین کسی که برخورد می کردند تقاضای باز شدن گره را         می کردند و در ذهن خود نیت می کردند)، فال کوزه ( چون در فرهنگ شیعه افراد نابالغ معصوم تلقی می شوند این رسم توسط یک دختر نا بالغ انجام می شد . افراد خانواده در یک کوزه آب نزده مهره هایی را می انداختند و هنگام خارج کردن آن باید اشعاری را از حافظ، مولوی، فردوسی، خیام و... می خواندند؛ کارکرد این رسم انتقال فرهنگ است)، شال اندازی ( پسرانی که نامزد داشتند بر پشت بام خانه همسر می رفتند و شالی را از دودکش پایین می فرستادند تا همسر یا مادرزن هدیه ای را به شال آن ها ببندند.)، کجاوه اندازی ( قوطی کوچکی به نام کجاوه درست می کردند و از دیوار آویزان می کردند تا هدیه ای دریافت کنند) ، قاشق زنی( فرد قاشق زن باید نا شناس باشد تا فال یا نیتش برآورده شود) در شب چهارشنبه سوری داشتند و اظهار داشتند که تمامی این رسوم هدف مند بوده و در تمام این رسوم    می توان  برآ ورده شدن آرزوها وشادی و انتقال فرهنگ را ملاحظه کرد. و همچنین نظر همگان را به این نکته جلب کردند که خوب است ما ایرانیان به روزهای مهمی که در فرهنگ ایرانی داریم توجه کنیم و آنها  را پاس بداریم و به جای  گرفتن valentine 5 اسفند را جایگزین بکنیم که روز عشق ، روز ازدواج وروز زن است .
قابل ذکر است سخنرانی ایشان با استقبال حضار مواجه شد .