شكل جدید گوشه های خیابان، گذرگاه ها و پیاده روهایی كه به عنوان پاتوق جوانان استفاده می شود را می توان امروزه درون دیوارهای خانه ها پیدا كرد. آنها مدل های آزمایشی الكترونیك از امور واقعی هستند كه به راحتی به وسیله كامپیوتر مجهز به مودم خانوادگی قابل دسترس هستند.

رای بسیاری از نوجوانان، این پاتوق های فضای مجازی همانند چیزهای واقعی ارزشمند و واقعی محسوب می شوند. اما چه چیزی نوجوانان را به دنیای اینترنت می كشاند؟ مزایا و مخاطرات كاوش این حوزه جدید برای آنها چیست كه می تواند سنگ بنای یك هزاره جدید باشد كه آنها در آن به عنوان بزرگسالان رشد می كنند. برای پاسخ به این سئوالات، ابتدا باید برخی از نیازها و انگیزه های اساسی و به هم پیوسته جوانان را در نظر بگیریم. هیچكدام از این نیازها و انگیزه ها اطلاعات جدید و یا تكان دهنده ای نیستند. به هر صورت، این اصول اولیه و مشابه می تواند ابزارهای آرامش بخشی برای درك این موضوع باشد كه جوانان در این سرزمین به ظاهر ناآشنا و غریب كه فضای مجازی نامیده می شود چه كاری انجام می دهند.
 صمیمیت و احساس تعلق: طی بلوغ، انسان ها شور و هیجانی در روابط صمیمی جدید خصوصاً با جنس مخالف تجربه می كنند آنها به دنبال دوستان و گروه های جدید می گردند كه در آن احساس تعلق كنند. تمام این روابط تبدیل به یك بخش مهم از كاوش فرد برای هویت فردی خودش است. در اینترنت، افراد می توانند به راحتی با گروه های مختلفی از افراد با تمایلات و شخصیت های مختلف ارتباط برقرار كنند.
 جدایی از خانواده: نوجوانان در جست وجوی هویت و روابط با گروه های خاص خود درصدد جدایی از والدین هستند. آنها می خواهند مستقل باشند و به راه خودشان بروند. این یك روند هیجان انگیز است و اینترنت مكانی جذاب برای تحقق این شور و شوق ماجراجویانه و تهور آمیز است. از طرف دیگر، نوجوانان تا حدی از جدایی و تنها شدن وحشت دارند و از همه مهمتر وابستگی به مادر و پدر و خانه قدیمی دارای برخی مزایا است. موضوع جذاب در مورد اینترنت و شاید یكی از دلایلی كه اینترنت تا این حد برای برخی نوجوانان وسوسه آمیز به شمار می آید این است كه اینترنت دقیقاً این تضاد را برطرف می سازد. می خواهید افراد جدیدی ملاقات كنید؟ كارهای هیجان انگیز انجام دهید؟ دنیا را سیاحت كنید؟ ولی دلتان می خواهد در خانه بمانید؟ خوب شما می توانید هر دو كار را به طور همزمان در اینترنت انجام دهید.تخلیه ناكامی ها: یك نظریه قدیمی در مورد بلوغ مدعی است كه نوجوانی دوره «توفان و فشار» است. این نظریه شاید مقداری احساساتی باشد اما دوران نوجوانی مطمئناً دوره ناكامی و مشكلات در زندگی است. شما با تمام این ناكامی ها و خصوصاً مسائل جنسی و پرخاشگری كه هجوم هورمون های جوانی آن را به اوج خود می رسانند چه كار می كنید؟ شما نیاز دارید كه این مسائل و مشكلات را در جایی خالی كنید. اینجاست كه اینترنت به كمك شما می آید و باید گفت شما به دنیای سهل الوصول فضای مجازی خوش آمدید. اما به راستی پاتوق نوجوانان كجا است، در این رابطه می توان گفت دنیای پیچیده فضای مجازی تقریباً به چهار مقوله تقسیم می شود.
 ۱- صفحات وب: مجموعه ای از اسناد را شامل می شود كه نوجوانان می توانند آنها را مطالعه كنند. صفحات وب می توانند شامل تصاویر، كلیپ های تصویری، صدا و موسیقی باشند. صفحات وب اساساً یك كتابخانه روی خط چندرسانه ای هستند كه تقریباً هر موضوعی را كه شما تصورش را می كنید در خود جای داده اند.
 ۲- پست الكترونیك: ساده ترین ابزار مورد استفاده، انعطاف پذیر و قدرتمند برای ارتباطات است. پست الكترونیك چیزی بیش از یك نامه الكترونیك است كه از طریق اینترنت ارسال می شود. تبادلات سریع پست الكترونیك بیشتر شبیه به گفت وگو است. پست الكترونیك خودش تبدیل به یك فضای روانی شده است كه در آن نوجوانان با یكدیگر زندگی می كنند. پست الكترونیك می تواند رابطه بسیار احساسی و صمیمی به وجود آورد. افراد به صورت گروهی می توانند با یكدیگر از طریق فهرست های پستی كه به نام «لیست سروز» نامیده می شوند ارتباط برقرار كنند. برای برخی افراد، ویژگی جذاب ارتباطات پست الكترونیك در این است كه شما نمی توانید فرد دیگر را مشاهده كرده و یا صدای او را بشنوید. این امر می تواند موجب شود كه رابطه به نحوی مبهم تلقی شود.
 ۳- اتاق های گپ زنی: ارسال پیام فوری در اتاق های گپ زنی باعث می شود كه نوجوانان با یكدیگر در زمان واقعی ارتباط برقرار كنند. به عبارت دیگر هر كسی در گروه در كنار كامپیوتر خود به طور همزمان نشسته است و پیام هایی برای یكدیگر ارسال می كنند كه بر روی صفحه كامپیوتر ظاهر می شود. هنگامی كه افراد با دوست خودشان و یا گروهی از دوستان گفت وگو می كنند هر كسی می تواند پیام ها را بخواند. البته این امكان وجود دارد كه به فرد دیگر یك پیام خصوصی ارسال كند به نحوی كه افراد دیگر قادر به مشاهده آن نباشند. در محیط های گپ زنی چندرسانه ای مثل بازی های رایانه ای، مكالمات متنی در یك اتاق بصری رخ می دهد و مشاركت كنندگان از شمایل های كوچك تصویری به نام «شكلك» برای معرفی خودشان استفاده می كنند. همانند پست الكترونیك كه فرد قادر به مشاهده و یا شنیدن صدای فرد دیگر نیست، در اتاق های گپ زنی نیز یك شیوه ارتباطی گمنام و مبهم وجود دارد، خصوصاً اینكه افراد دیگر شاید حتی نام واقعی شما را هم ندانند و تنها یك شناسه كاربری وجود دارد كه آن هم شاید یك نام خیالی باشد كه شما انتخاب كرده اید.
 ۴- تابلوهای اعلانات: گاهی اوقات به تابلوهای اعلانات نام های دیگری از قبیل تالار، گروه های مباحثه و یا گروه های خبری اطلاق می شود. افراد به یك پایگاه خاص در اینترنت متصل می شوند و پیام هایی به یكدیگر ارسال می كنند. بی شباهت به گپ زنی، این یك گفت وگوی همزمان نیست چرا كه هر زمان كه شما مایل باشید می توانید به پایگاه رفته و پیام هایی كه دیگران نوشته اند را مطالعه كنید. هر گروه خبری معمولاً به یك موضوع خاص برای گفت وگو تعلق دارد. یوزنت، خانه اصلی گروه خبری است كه حاوی هزاران گروهی است كه به هر مقوله ای كه فكرش را كنید اختصاص دارند. كنفرانس تصویری ویژگی جدیدتر فضای مجازی است كه با استفاده از دوربین ویدیویی و میكروفن افراد می توانند به هنگام گفت وگو یكدیگر را مشاهده كرده و صدای هم را بشنوند. به هر صورت، گرانی و مشكلات فنی مربوط به كیفیت بالای كنفرانس تصویری برای ارتباطات در بین نوجوانان كمتر رواج دارد. احتمالاً استفاده از دوربین و میكروفن برای نوجوانان به جذابیت پاتوق كردن به شیوه های ناشناس و شاید خیالپردازانه در دنیای مجازی نیست. به هر حال نكته مهمی كه باید در مورد فضای مجازی به خاطر داشت این است كه قدرت فضای مجازی در ضعف آن است. به عبارتی همانند بسیاری از مسائل زندگی واقعی خوب و بد همیشه با هم می آیند. كامپیوترها قسمتی از زندگی جدید محسوب می شوند مسئله ای كه خواه ما آن را پذیرفته باشیم یا نه، اما باید قبول كنیم كه امروزه همه به كامپیوتر نیاز دارند و تمام نوجوانان باید احساس راحتی با آن داشته باشند تا در هزاره جدید به حیات خود ادامه دهند. نوجوانان معمولاً می خواهند بیشتر و بیشتر اكتشاف كنند، آنها مایل نیستند كه فقط گپ بزنند بلكه آنها می خواهند فیلمنامه را خودشان بنویسند، خودشان صفحات وب خلق نمایند، تصاویر را اسكن كنند و آنها را برای دوستان خود ارسال كنند. این كارها باعث می شود آنها نسبت به خودشان احساس خوبی داشته باشند. این كار موجب می شود كه آنها بتوانند دوستانشان را تحت تاثیر قرار داده و جایگاه خوبی در بین هم سالان خود كسب كنند. برای بالا رفتن از نردبان اجتماعی جوانان نیاز دارند كه هر چه بیشتر در مورد كامپیوترها بیاموزند كسب مهارت از خود كامپیوتر فراتر می رود، برای مثال طراحی یك صفحه وب نیازمند داشتن مهارت در گرافیك، صفحه آرایی و نوشتن است و همانطور كه یك كاری فنی محسوب می شود در عین حال خلاقانه نیز به شمار می آید.
 • همه شما را می شناسند
 بیش از هر چیز دیگر، جوانان به این دلیل به سمت فضای مجازی كشیده می شوند كه در آنجا می توانند دوست پیدا كنند. آنها گروه های جدیدی پیدا می كنند تا به آنها ملحق شوند یا به عبارتی آنها مكانی را پیدا می كنند كه در آن احساس تعلق كنند و هر كسی نام آنها را می داند. خطر متداولی كه در دوستی ها و باندهای اینترنتی وجود دارد این است كه آنها به نحوی مصنوعی، سطحی و زودگذر است. فضای مجازی به حدی فراواقعی و بسیار شبیه رویاپردازی در ذهن شما به نظر می رسد كه برخی افراد حتی اگر تعهدات و احساسات قوی در آن وجود داشته باشد آن را جدی نمی گیرند. فضای مجازی شبیه یك برنامه تلویزیونی به شدت تعاملی است كه واقعاً شما را از لحاظ احساسی درگیر می سازد. اما این فقط یك برنامه تلویزیونی است. برای نوجوانی كه به شدت نیاز به گروهی از دوستان خوب دارد، این امر می تواند غم انگیز باشد كه این دوستان اینترنتی به طور غیرمنتظره و بدون توضیح، رفتار خود را عوض كرده، توجه خود را به جای دیگر معطوف نموده و یا كاملاً ناپدید می شوند. تنها با یك ضربه به صفحه كلید شما ناپدید شده اید و تقریباً هیچ گونه اثری پشت سر خود باقی نگذاشته اید. خیلی راحت می توان خداحافظی كرد حتی شما می توانید بدون خداحافظی نیز از آنجا خارج شوید.
 • اینترنت و اعتیاد
 به این دلیل كه اینترنت می تواند بسیاری از نیازهای نوجوانان را ارضا كند در عین حال این امكان را نیز به وجود می آورد كه نوجوان به این فضای مجازی اعتیاد پیدا كند، برخی نوجوانان همیشه كاربران اتفاقی هستند، برخی دیگر تنها در برخی موارد از اینترنت استفاده زیاد می كنند. فردی كه گرفتار اینترنت می شود احتمالاً در زندگی واقعی خود دچار مشكلاتی است. فضای مجازی تبدیل به یك گریزگاه و مكانی برای تخلیه مشكلات و یا حتی تقاضای كمك است. همانگونه كه دكتر كیمبرلی یونگ، روانشناسی كه به مطالعه اعتیاد به اینترنت می پردازد، در كتاب خود به نام «گیر افتادن در شبكه» « Cough in the Net» اشاره می كند. نوجوانانی كه وسواس به اینترنت دارند شاید تبدیل به «بیمار شناخته شده» در خانواده شوند. انگشت ها به سمت آنها و به شیاطین اینترنتی اشاره می كند در حالی كه مشكلات واقعی احتمالاً در خانواده نادیده گرفته شده است. اما علائم خطر استفاده افراطی از اینترنت شامل چه مواردی است. دكتر یونگ در كتاب خود آورده است كه این علائم عبارتند از:
 - انكار و دروغ گفتن در مورد میزان زمان گذرانده شده در كنار كامپیوتر و یا اینكه در حال انجام چه كاری با كامپیوتر هستند.
 - خستگی مفرط و تغییر در عادات خواب مثل برخاستن از خواب در صبح زود و تا دیر وقت بیدار ماندن. (به منظور گذراندن زمان بیشتری روی خط)
 - مشكلات تحصیلی، معمولاً كاهش نمرات درسی. گاهی اوقات والدین متوجه این تغییرات نمی شوند كه كامپیوتر علت این امر است، چرا كه آنها فكر می كنند كه فرزندان آنها در كنار صفحه كلید در حال انجام تكالیف درسی خود هستند.
 - كناره گیری از دوستان و كاهش تمایل به تفریح و سرگرمی (دوستان و فعالیت های روی خط جایگزین دنیای واقعی می شوند)

منابع  روزنامه شرق
سایت آفتاب
خبرگزاری ایتنا