دین یک امری واقع و از زمانی که بشر در عرصه اجتماعی و جمع گرایی وارد شد بحث دین را مطرح کرد . نگاهی علمی به دین درست از زمان بدو تاسیس علم جامعه شناسی  بوجود آمد  یعنی در آثار بزرگانی همچون کنت ، دورکیم ، مارکس ، وبر و..... که بخشی از کارهای مهم آنها درباره دین است به چشم می خورد . وتا امروز این روند ادامه دارد که به نام جامعه شناسی دین نامیده می شود.

جامعه شناسی دین ادعای بررسی علمی دین را دارد. این نگاه غلمی با بررسی عالمانه تفاوت در روش و مبنای کار دارد. ولی نگاه علمی با روش پوزیتیویستی  تفاوت بسیلر دارد. . ما در بررسی جامعه شناسی دین به ورطه کاهش و تقلیل گرایی امر دینی به امر جامعه شناسی نم یافتیم . بلکه دین را بصورت یک پدیده اجتماعی  بررسی می کنیم . یعنی اینکه تجلی اجتماعی دین را در واقع بخشی از تجلیات دین می دانیم.

اجتماعی بودن دین را می توان گفت که اولا برخی از جنبه های زندگی انسانی در عرف اجتماعی  نامیده می شوند و در نتیجه ، از امور غیر دینی متمایز می گردند ، این بدان معناست که درک جمعی از عنصر دینی و غیر دینی وجود دارد.

زیرا در مواجه با جنبه دینی یا قدسی کاملا با مواجه آدمی با جنبه های غیر دینی متفاوت ادیان مستلزم رفتارها و اعمال جمعهی و مشترک افرادند و پدیده های دینی معمولا در میان افرادی که اعتقادات مشترکی دارند ظهور می نماید . زیرا نظامهای دینی ارائه کننده مسبوق به زندگی اجتماعی حتی نظام وحیانی بدون نظامهای بشری و نمادپردازی انسانی قابل فهم نیست.

با این تفاسیر  می توان به یک تعریف کوتاه  به تعریف دین با نگاه علمی پرداخت :

دین چه می باشد :

                       دین را مجموعه ای از اشتراکات ادیان مختلف مانند نمادها ، شعائر یا تشریفات ( مراسن کلیسا ،                      

                       مسجد و ..)

                      دین چه نمی باشد : دین نباید با یکتا پرستی یکسان پنداشته شود . بیشتر ادیان ، خدایان متعدد       

                       دارند حتی در بعضی از گونه های مسیحیت صور متعددی با ویژگی های مقدس وجود دارد . و    

                      برخی ادیان اصلا هیچ خدایی وجود ندارد . دین نباید با دستور العملهای اخلاقی که ناظر بر

                      رفتار مومنان پنداشته شود . و دین را نمی توان با امور فوق طبیعی که ذاتا متضمن اعتقاد به –

                     جهانی " فراسوی قلمرو  و حواس " است یکسان پنداشته شود .

منابع اقتباس شده :

1- محدثی ، حسن / دین و حیات اجتماعی . انتشارات فرهنگ و اندیشه  / فصل اول " جامعه شناسی دین چیست؟"

2- گیدنز ، آنتونی / جامعه شناسی / منوچهر صبوری / نشر نی / فصل چهاردهم " دین "