اگر بخواهیم مروری بر دیدگاه نوین جامعه شناسی داشته باشیم.، باید بگویم با دو نوع نظریه در مورد جنبش های اجتماعی روبرو هستیم. یکی نظریه کلاسیک است که پارامتر هایی ار قبیل رهبریت مرکزی، تعریف هدفی واحد و سازماندهی جریانات اجتماعی و... دارد. اما تقریبن سی سالی هست که این تعریف کلاسیک ار دور خارج شده و جای خود را به تعریف های نوین دیگری داده است. در جنبش های نوین اجتماعی دیگر چیزی به اسم مرکز گرایی یا رهبریت واحد معنا ندارد. در جنبش های نوین اجتماعی، روابط دیگر عمودی نیست. روابط افقی و سلسله کاری شبکه ای است.
شاید اگر بخواهیم مهمترین عوامل مؤثر در عقب ماندگی کشورهای جهان سوم را رده بندی کنیم ، مهمترین آن چیزی نیست به جز عدم درک صحیح ارکان جامعه از مشکلات و راه کارهای آن. اگر در جهان دیروز قدرت در مثلث اقتصاد، سیاست و نیروی نظامی خلاصه می شد امروز ضلع چهارمی به آن اضافه شده است و از قضا در جهان نوین اصلی ترین رکن قدرت جهانی به حساب می آید و این چیزی نیست به جز اطلاعات و ابزار اطلاع رسانی ، و به گفته میشل فوکو : "دانایی قدرت می آورد و این تفاوت شرق و غرب است ".
بسیاری از متفکران و اندیشمندان حوضه علوم اجتماعی معتقدند ، رنسانس با اختراع چاپ آغاز شد و شاید از همان لحظه بود که صنعت نشر اطلاعات آهسته آهسته در دنیای مدرن فراگیر گشت و امروز کشوری در جهان قدرتمند تراست که اطلاعات کاربردی بیشتر و ابزار اطلاع رسانی قویتر را در دست دارد.
اغراق آمیز نیست اگر بگوییم تاسیس شبکه اینترنت و به موازات آن گسترش استفاده از آن ، رنسانس دومیست و حتی مهمتر از رنسانس قرن چهاردهم. امروزه نزدیک به یک هفتم مردم جهان از کاربران شبکه اینترنت می باشند و به تبادل اطلاعات می پردازند ، این جامعه مجازی با فرهنگ اختصاصی خود تاثیرات مستقیمی بر روی جوامع حقیقی دارد.
هر ساله در کشور ما هزینه های سنگینی بابت مسائل سیاسی ، اقتصادی و نظامی پرداخت می گردد ، ولی چند درصد از بودجه کشور به امر گسترش اطلاعات و تولید علم اختصاص می یابد؟!
شاید باور اینکه 80% از مطالب فارسی منتشر شده بر روی اینترنت مختص وبلاگ نویسان است و بزرگترین جوامع مجازی را ایرانیان تشکیل داده اند دور از تصور می نماید ، ولی حمایت حاکمیت ! و نه ! برخورد حاکمیت با این پدیده نوین چگونه بوده است ؟!
آیا بهتر نیست هزینه های هنگفتی که امروزه صرف فیلتر کردن اطلاعات درست یا نادرست می گردد ، صرف فرهنگ سازی بومی در این جهان مجازی گردد ؟ ، باید بپذیریم فرهنگ رفتاری جامعه مجازی ایران بسیار متفاوت تر از فرهنگ ظاهری جامعه حقیقی امروز ایران است و اگر بر خورد با این دو یکسان باشد راهی به جایی نخواهیم برد و این بر پارادوکس عظیم اجتماعی امروز ما افزوده خواهد کرد.
در آینده سعی داریم مباحث گسترده تری در مورد جامعه شناسی جامعه مجازی داشته باشیم.