
بر اساس تحلیل تصویری فیلم های سینماهای هالیوود و مصر
اين مقاله ابتدا تاريخچه اي از پيدايش و توسعه دو تا مراكز بزرگ و مهم سينمايي جهان يعني هاليوود و مصر ارائه مي دهد. سپس به بررسي مقوله فضا درسينما پرداخته و در جهت تبيين اهميت آن تلاش مي كند. مقاله براي ارائه مثال هايي از موارد عملي و كاربردي نمايش فضاهاي متفاوت از موضوعي واحد ، از تحليلهای تصويري فيلم هاي هاليوود و مصر كه توسط ليندا خطيب(2004) در مقاله اي با عنوان ”سياست فضا: تجلي هاي فضايي از بازنمايي سياست هاي خاور ميانه اي در سينما هاي آمريكا و مصر“ انجام گرفته است، استفاده مي كند، كه كمك شاياني در فهم آسانتر مقوله فضا در سينما مي كند. به طور كلي در مورد اين دو سيينما مي توان گفت كه نمايش فضا در هاليوود نشان دهنده اقتدار و تسلط ، فضايي كه منعكس كننده رويكرد ”از بالا به پايين“ آمريكا در رابطه با سياست خاورميانه ايش و در طرف مقابل نمايش صميمانه فضا در فيلم هاي مصري ، فضايي كه در آن تضادها –فكري يا فيزيكي- بيشتر محلي و داخلي است ، نشان دهنده رويكرد ”از پايين به بالا“ ي مصر در رابطه با سياست خاور ميانه اي اش است.
تاریخچه پیدایش و توسعه هالیوود:
اوایل قرن بیستم شرکتهای تولید تصاویر متحرک از نیویورک و نیوجرسی به خاطر آب و هوای مساعد و قابل اعتماد کالیفرنیا به این ایالت روی آوردند. جدا از وضعیت آب و هوایی معتدل که از علل جذب کمپانی های تولید تصاویر متحرک بود ، فضاهای باز و تنوع زیاد مناظر طبیعی این منطقه پتانسیل خوبی برای فیلم سازی بود . دی. دبلیو. گریفیث(1990) اولین کسی بود که در هالیوود فیلم ساخت. این فیلم مقدمه شکل گیری صنعت فیلم در هالیوود شد. جایی که چندی نگذشت تبدیل به پایتخت تولید فیلم جهان شد.
شاید اولین استودیو فیلم سازی استودیوی نستر بود که در 1911 توسط ال کریستی تاسیس شد. بعد از آن بود که فوج فیلم سازان رویا پرداز به سوی هالیوود سرازیر شد. دوربین های فیلم برداری شروع به تصویر گرفتن کردند و تولید انواع فیلم از کمدی گرفته تا تراژدی. هالیوود شهرت خود را مدیون هویت ادغام شده اش با فیلم های سینمایی و ستارگان سینمایی است. امروزه وقتی که اسم هالیوود در هر نقطه ای از کره زمین به میان می آید کهکشانی از خاطره های مربوط به فیلم های گوناگون هالیوود را به ذهن می آورد.
تاریخچه پیدایش و توسعه سینمای مصر:
سینمای مصر با تولید فراوان فیلم های با مخاطب انبوه اش در جهان عرب با فیلم های هالیوود رقابت می کند . در ژانویه 1896، برونیو یکی از فیلمبرداران لومیر برای نمایش تعدادی فیلم کوتاه به مصر آمد. اولین تجربه تولید فیلم در مصر، فیلم صامتی بود به اسم "لیلا" که در سال 1927 اکران شد. پنج سال بعد اولین فیلم ناطق در مصر به اسم "جامعه کلاس بالا" تولید شد.
اولین حرکت رو به جلوی تولید فیلم در مصر بعد از تاسیس استودیوی فیلمسازی "میصر" در سال 1935 شروع شد، این استودیو تسهیلات مالی و امکاناتی را در اختیار دیگر فیلمسازان نیز قرار می داد و کار توزیع فیلم ها را نیز خود به عهده گرفت. با روی کار آمدن جمال عبدالناصر بعد از انقلاب 1952 مصر ، سینما به عنوان صنعت فرهنگی تشخیص داده شد و از اختیار بخش خصوصی خارج شد. این روند حدود دو دهه به طول انجامید تا اینکه در اوایل دهه هفتاد سینما دوباره به بخش خصوصی واگذار شد. از این دوره به بعد هر ساله حدود بیست فیلم تولید می شد که اکثریت آنها گسترش فرهنگ کشورشان و دیالکت عربی مشهور در منطقه را در محوریت موضوعی خود دنبال می کردند.
تعريف فضا:
یوری لوتمن در اشاره به جهان روایت فیلم گفته است که این جهان خصیصه ای شگفت دارد: "... این جهان همواره نه از کل واقعیت، بلکه از بخشی که به شکل پرده است، تشکیل می گردد..."(لوتمن، 1976). این فرایند که فیلمساز بر مبنای آن ، مکانی را در دنیای واقعی برمی گزیند، بخشی از آن را نقش می کند و به بخشی دیگر ضمیمه می کند از جهتی شبیه به فرایند ساختن جمله ها با کلمات منتخب است.
تقسیم بندیهای متفاوتی در مورد انواع فضا وجود دارد، نوعی تقسیم بندی که مورد توجه این مقاله قرار گرفته تقسیم بندی است که سالواجینو در مقاله اش با عنوان "مکان و زمان در سینما" ارائه داده است، از نظر او دو نوع فضا وجود دارد که می بایستی مورد بررسی قرار گیرند: 1. فضای محصور در پرده 2. فضای خارج از پرده.
فضای محصور در پرده عبارت است از نمایش فضا به نحوی که در یک نمای منفرد ارائه شود؛ این فضا که با نظارت فیلمساز تهیه می شود دارای این ویژگی برجسته است که برای تماشاگر اجباری است به این صورت که در مقابل دیدگان بیننده ی فیلم خواسته یا ناخواسته قرار می گیرد و به همزادپنداری تماشاگر با کارگردان یاری می رساند به طوری که زاویه دید کارگردان به زاویه دید تماشاگر تبدیل می شود. ویژگی دیگر فضای محصور در پرده این است که در آن با استفاده از دوربین و عدسی آن می توان تغییراتی را بر فضا تحمیل کرد. دوربین می تواند یک فضا را از طریق حرکت های عمودی، افقی، گردونه ای، و تمهیداتی مانند نقاب تغییر دهد.
فضای خارج از پرده را نوئل بورچ در نظریه فیلم سازی مطرح میکند. او این فضا را شش قسمتی می داند که چهار قسمت آن در امتداد چهار ضلع کادر دوربین، بخش پنجم آن در پشت دوربین، و در نهایت بخش ششم در پشت هر چیز یا کسی که در فضای محصور در پرده قرار دارد. فضای خارج از پرده به نظریه پردازان فیلم یادآوری می کند که نمایش فضا به آنچه دیده می شود محدود نمی گردد.
آنچه از فضا در این مقاله مدنظر است فضای محصور در پرده می باشد چرا که دارای پتانسیل در معرض تغییر قرار گرفتن است و همانطوری که در بالا ذکر آن رفت این کار با بهره گیری از امکاناتی که دوربین در اختیار فیلمسازان قرار می دهد ، انجام می گیرد. امکاناتی مانند: گرفتن نما های گوناگون(از قبیل: کلوزآپ ها،نمای نزدیک، نمای دور و نمای متوسط)، نماهای با زوایای دوربینی از بالا به پایین و بالعکس از پایین به بالا که هر کدام از این نماها معناهای آشکار و پنهان خاص خود را می رسانند(دیک،2002).
چرا فضا در سینما اهمیت دارد؟
یکی از پاسخ ها به این سووال می تواند این باشد که فضا به طور کلی– چه فیزیکی و چه ذهنی – نه تنها بخشی از هویت مردم است، بلکه علاوه بر آن ابزاری پویا برای تعریف هویت ملتهاست. از نظر لفوبغ، فضا به وسیله روابط اجتماعی ایجاد می شود و در این فضا دوباره روابط اجتماعی باز تولید شده یا دستخوش تغییر می شوند ؛ بنابراین فضا دائما در حال تغییر است و حامل معانی چند گانه است (خطیب،2004).
گرگوری هم بر این عقیده است که فضا یک صحنه مصنوعی و خنثی که تاریخ بر روی آن بازی شود، نیست؛ بلکه آن بخشی از تاریخ و فرهنگ است که دائما تعریف و باز تعریف می شود. فضا فرآیندی فرهنگی است از طریق آن گذشته به زمان حال آورده می شود(خطیب،2004).
فضا در سینما اغلب مورد بی توجهی قرار می گیرد و همین باعث می شود که مخاطب در ذهن و تصور خود فضاهای مورد استفاده در فیلم ها را طبیعی و بدون تغییر ببیند. اهمیت شیوه نمایش فضا در سینما از آنجا نشات می گیرد که سینما علاوه بر اینکه یک هنر است، یک رسانه نیز میباشد و دارای مخاطبان میلیونی است (راودراد، 1382 ). با این توضیح باید توجه کرد که این صفت سینما به فیلم سازان این قدرت را میدهد که بتوانند با به نمایش در آوردن فضاها با نماهای خاص معانی مورد نظرشان را مثلا در انتقال احساس منفی یا مثبت به مخاطبان میلیونی نسبت به یک فضای خاص برسانند. یکی از این موقعیت ها زمانی است که اهداف سیاسی در پشت به نمایش درآوردن فضاها با معانی خاص وجود داشته باشد.
فیلمسازان و سینماگران از معاني چندگانه و تاثيرات گوناگون فضا با بر بوده و در راستاي اهداف آشكار و يا پنهان خود به طور حرفه ای و آگاهانه از از آن بهره مي گيرند. البته اين حقيقت را نمي توان انكار كرد كه چه بسا فضا سازي در فيلم ها مي تواند نيمه آگاهانه و ناآگاهانه صورت گيرد. يعني ممكن است كه انتخاب نماها و يا زواياي دوربيني براي به تصوير كشيدن فضاها براي اهداف ديگري غير از آن معاني و تاثيراتي كه برداشت مي شود انجام شده باشد. در هر صورت با توجه به كليه نكاتي كه درباره فضا و اهميت آن در سينما كه ذكر آن در بالا رفت در اين قسمت از مقاله تمايل دارم كه تحقيقي كه خانم ليندا طيب در مقاله اي تحت عنوان ”سياست فضا: تجلي هاي فضايي از بازنمايي سياست هاي خاور ميانه اي در سينما هاي آمريكا و مصر“ انجام داده اشاره كرده و در راستاي اهداف مقاله خود از نتايج تحقيق ايشان بهره گيرم.
خطيب در تحقيق خود ابتدا به تحليل تصويري فيلم هاي هاليوودي كه داراي محوريت پرداختن به موضوع ”سياست خاورميانه اي“ بوده و در تحليل خود فضاهاي متفاوت و گوناگوني را كه در سينماي هاليوود از خاور ميانه ارائه شده است را مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد. او با اين كار، ارتباطي را بين تئوري فضا كه متاثر از موقعيت هاي سياسي- اجتماعي متفاوت است و تحليل تصويري فيلم ها بر قرار مي كند. او سپس همين كار را در مورد فيلم هاي سينماي مصر نيز انجام مي دهد.
همانطوري كه قبلا گفته شد فضا اغلب مورد بي توجهي ماطبان قرار گرفته و در ذهن و تصوراو طبيعي و ثابت جلوه مي كند، ولي اين بار خطيب توجه تام خود را مبذول فضا كرده و اعتقاد دارد كه فضا سازي ها و شيوه هايي كه فضا در فيلم هاي مصري و هاليوودي مورد استفاده قرار گرفته متاثر از طبيعت سياسي فيلم هاست كه آن هم به نوبه خود متاثر از رويكردهاي متفاوت سياسي دو كشور در قبال موضوعي واح يعني خاور ميانه است. آنجا كه خطيب ميگويد: ”بكار گيري فضا در هر دو سينما اگر نشان دهنده ريكرد هاي متضاد دو كشور بسبت به موضوع هاي سياسي واحد نباشد، حد اقل نشان از تفاوت در رويكرد هاي متفاوت آنها در قبال اين موضوع است“(خطيب،2004).
رويكرد آمريكا در رابطه با سياست خاور ميانه ايش همانطوري كه تحليل فيلم هاي هاليوود در تحقيق خطيب نيز نشان داده است رويكردي از ”بالا به پايين“ است و به معناي اقتار و تسلط آمريكا بر مسائل سياسي خاور ميانه و بر مناطقي است كه نزاع ها و برخورد ها در آن اتفاق مي افتد. برداشت ديگر خطيب اين است كه اين نوع نگاه به فضا و به تصوير كشيدن آن در فيلم هاي هاليوودي نشان از پيشروي رو به افزايش مرز هاي سياسي آمريكا ميدهد. اما بالعكس رويكرد مصر با توجه تحليل فيلم هاي مصري كاملا متفاوت است و مي توان گفت رويكردي از ”پايين به بالا“ مي باشد. چرا كه نزاع ها و برخوردها –فكري يا فيزيكي- بومي بوده و در سرزمين خودشان اتفاق مي افتند.
ادوارد سعيد در در كتاب ”شرق شناسي“ اصطلاح « جغرافياي ذهني» را بكار مي برد، به اين معنا كه استعمارگران از سرزمين هاي ”ديگران“ نقشه هايي معنايي تهيه مي كردند. از اين حيث كشورهاي ديگران ساخته ذهن و تصور آنها بودند؛ با اين وجود ديدگاه استعمارگران بر اين بود كه نقشه هاي آنان عيني و علمي است (سعيد، 1935). خطيب بر اين باور است كه بازنمايي هاي هاليوود از سرزمين ديگران كه در اينجا خاور ميانه است از اين خط مش منحرف نمي شود، به اين صورت كه اكثر فضاهايي كه از خاورميانه (سرزمين ديگران) در فيلم هاي هاليوود نشان داده مي شود نماهايي دور بوده تا حسي از عينيت و شيئ واره گي را منتقل كنند.
• فضا در فيلم هاي هاليوود:
همانطوريكه قبلا گفته شد مبناي خطيب در انتخاب فيلمهايش این بود كه همه آنها سياست خاورميانه اي را محور موضوعي خود گرفته بوند. او در بررسي فيلمهاي هاليوود متوجه شده بود كه اكثر فيلمها متعلق به ژانر اكشن بودند ، ژانري كه داري ويژگيهاي بارز مرد محور بودن ، نمايش فضاهاي باز با بهره گيري از نماهاي هوايي ، نماهايي با زوايه دوربين وسيع ، نمايش راداري فضا و همچنين روي دادن اتفاقات فيلم در مناطق بيرون از شهر و دور از اماكني مدني، برخوردار است. نماهاي دوربيني متفاوت به نوبه خود فضاي ” ديگري” را در قالب هاي متفاوت به نمایش درمی آورد، قالب هایي مانند : فضا به عنوان يك شي، فضا به عنوان يك هدف، فضا مساوي عدم تمدن، به عنوان يك جنگل مدني و فضا به مانند مرزهايي كه بايستي درنورديده شوند. آنچه در پي مي آيد مثال هايي است از تحليل هاي تصويري خطيب از تعدادي از فيلمهاي مورد تحقيق او با اشاره به قالب هاي خاص فضايي.
- شیئ واره کردن فضای ديگري:
اوّلین تجربه مخاطب از فيلم «قوانین تعهد » (2000)ساخته فريد كين يك احساس شناور بودن بر بالاي شهر است. انبوهي از خانه هاي موقر كه در اثر نور خورشيد به زردي گراييده اند ناگهان بر پرده ظاهر مي شود و مخاطب را از جزيره ويك در اقيانوس هند به يمن مي برد. مخاطب به زودي درمی یابد كه زاويه ديد متعلق به نيروهاي آمریکایی است كه سوار بر هليكوپترهايي در تعقيب يك تروريست يمني هستند، کسی كه ظاهرا سفارت آمريكا را در يمن مورد حمله قرار داده است. قرارگيري نيروهاي آمريكايي در موقعيت فضايي بالاي شهر به آنها امكان نگاه از بالا به پايين را در جايگاه شكوه و عظمت مي دهد. علاوه بر آن، اقتدار آنها را بر سرزمين ديگران القا مي كند. بنابراين سرزمين ديگري در نگاه آمريكاييان تبديل به شيئ مي شود.
- هدف قرار دادن فضاي ديگري :
اين حالت مخصوصا در موقعيت هايي كه سربازان آمريكا وارد كشورهاي ديگران مي شوند بسيار مشهد است. در فيلم «تفنگداران دریایی » جاييكه سربازان نيروي دريايي آمريكا در لبنان جمع مي شوند تا محموله اي از موشك هاي آمريكايي را از دست مبارزان نجات دهند، مثالي از اين نوع نمايش فضا است. در سكانسهاي مختلف فيلم برتري نيروهاي آمريكايي بر مبارزان بومي نشان داده مي شود. جنگ و درگيري در بيروت اتفاق مي افتد. تصويري كه از بيروت ارائه مي شود چيزي بيش از يك مكان پر هرج و مرج و انبوهي از شن نيست. بيروت در اين فيلم فقط به عنوان يك پس زمينه منفعل نقش ايفا مي كند جاييكه سربازان امريكايي پيروزمندانه بر مبارزان لبناني غلبه مي كنند. دوربين از زاويه ديد سربازان حوادث را نشان مي دهد لذا ساختمانها، ديوارها و حتي جاده ها كه آماج گلوله هاي آمريكايي قرار مي گيرند به مثابه اهدافي به مخاطب عرضه مي شوند.
- ايدئولوژي فقدان تمدن:
يكي از پراستفاده ترين تصويرهاي ارائه شده از سرزمينهاي عرب نشين تصوير بيابان است. بيابان به عنوان يك مثال كلاسيك از تضاد بين طبيعت و علم، بين بي تمدني و متمدني به كار مي رود. در فيلم «اینک در ارتش » سربازهاي آمريكايي در صحراي ليبي مشاهده مي شوند كه ماموريتشان بيرون انداختن مهاجمان ليبي از چاد است. مهاجمان در صحرا اقامت گزيده اند، روحيه وحشي گري آنها با ویژگی وحشي و دور از تمدن بودن محل اقامتشان ادغام شده است. مهاجمان بسيار خشن حرف مي زنند، لباس هاي زبري به تن دارند و با سربازان آمريكايي بسيار بيرحمانه رفتار مي كنند. در واقع آنها كيفيت هايي را از خود به نمايش مي گذارند كه دور از تمدن است.
- ايدئولوژي شهر:
شايد جالب ترين تغیير در نمایش فضا در فيلمهاي آمريكايي نسبت دادن ويژگيها و كيفيت هاي بي تمدني به شهرهاي خاورميانهاي(ديگران ) است، ويژگيهايي كه خاص مناطق طبيعي و بكر است. شهرديگران به مانند فضايي منفي، بي تمدني مدرن و يا يك جنگل ملموس به تصوير كشيده شده اند. در بسياري از فيلمها مانند: «قوانين تعهد»، «تفنگداران دريايي»، «برنامه ريزي شده براي قتل » تفاوت فاحشي بين مناطق كم جمعيت آمريكايي و مناطق پرجمعيت عربي به چشم مي خورد. فضاهاي آمريكايي معمولا سبز و در عين حال شهري و قانونمند درحاليكه در فضاهاي عرب نشين نوعي هرج و مرج متراكم در حال فروگرفتن خانه ها در فيلم قوانين تعهد كوچه هاي باريك در فيلم «محرم » و ديوارهاي کثیف و شعار نوشته درفيلم «نيروي دلتا » به تصوير كشيده شده اند.
- فضاي ديگري به عنوان مرزهايي براي درنورديدن:
سرزمين ديگري در فيلم هاي هاليوود از جنبه هاي مختلف موضوع اقتدار آمريكا مي گردد. نقشه برداري و نظارت جزء مواردي هستند كه نفوذ فيزيكي آمريكاييان را به سرزمين ديگران توجيه مي كنند. سفر آمريكاييان به لبنان در نيروي دلتا, برنامه ريزي شده براي قتل و تفنگداران دريايي و به عراق در«شهامت در زير آتش » و «سه پادشاه همگی بیان کننده این موضوع هستند که آمریکا صلاحیت عبور از مرزهای سرزمین دیگران را داشته این کار را با اعتماد به نفس بالا و با اقتدار انجام می دهد .
فضا در فیلم های سینمایی مصر:
نمایش فضاها در سینمای هالیوود می تواند به عنوان تلاش هایی در جهت هژمونی فرهنگی در نظر گرفته شود . خطیب بر این باور است که ارائه فضاها در فیلم های سینمایی مصری یک جریان ضد هژمونی است چرا که بر خلاف فیلم های امریکایی فیلم های مصری به طور عمده بر فضای داخلی مصر و تضاد ها و برخورد های داخلی ان متمرکز است. اکثر فیلم های مصری در ژانر ملودراما بوده که دارای مشخصه های زن محوری، نمایش فضاهای داخلی (یعنی داخل خانه، اماکن مسکونی و شهر )و مهمتر اینکه در این ژانر فضا از درون مورد تجربه قرار می گیرد . و این موضوع باز میگردد به رویکرد "از پایین به بالا"ی مصر نسبت به سیاست خاورمیانه ایش، چرا که حوادث، نزاع ها و برخورد ها محلی و خانگی بوده و در سرزمین "خود"شان اتفاق می افتد نه در سرزمین "دیگری" لذا تمایل به تجربه فضاها بیشتر است. در فیلم های مصری این کار از طریق بهره گیری از نماهای متوسط، کلوزاپهای بسیار از شخصیت های خودی و همچنین دادن فرصت ها ی زیاد برای ابراز نظر ودیالوگ به شخصیت ها انجام شده است.
در این قسمت مقاله لازم است تا به مثال هایی مملوس از کار تحلیلی خانم خطیب از فیلم های مصری اشاره شود تا در برابر طیف مقابل آن یعنی فیلم های هالیوود مقایسه خود به خود انجام شود. انواع فضا های ارائه شده در فیلم های مصری سعی در انتقال مفاهیمی مانند ملیگرایی، مقابله با بنیاد گرایی مصری و رویارویی با مسائل جدید مانند فضای سایبر و جهانی شدن داشته اند.
- فضای ملی مصر:
از انجایی که اکثر فیلم های مصری در ژانر ملودراما ساخته شده اند نمایش فضاهای داخلی بسیار برجسته و فراوان است. فضای داخل خانه یکی از این فضاهای داخلی است. خانه، به عنوان مثال در فیلم «تروريست »جایی است که بیشتر کنش های شخصیت های فیلم در آن اتفاق می افتد. در این فیلم خانواده ای طبقه متوسط به تصویر کشیده می شود . خانه جایی است که تنها پسر خانواده عقایدش را با نصب پوستر های چگوارا بر دیوارهای اتاق خوابش ابراز میکند، جایی است که دختر بزگتر خانواده از عشقش نسبت به مهمان خانواده، علی، با خواهر کوچکترش درد دل می کند و خانه جایی است که کل اعضای خانواده به تماشای بازی فوتبال تیم ملی مصر نشسته و برای موفقیت تیم ملی هورا میکشند. در واقع خانه نماد مصر در اندازه کوچکتر آن است.
- حضور بنیاد گرایان اسلامی در مقام "دیگران" در فضاهای مصری:
بنیاد گران اسلامی در فیلم هایی مانند: «ديگري » و «پرندگان تاريكي » در کناره های شهر زندگی می کنند. اگر چه آنها از لحاظ فیزیکی درون فضاهای مصری وجود دارند ولی در فضای بیرون از جامعه فعالیت می کنند. آنها به عنوان اعضای جامعه مصری نشان داده نمی شوند بلکه به عنوان تهدیدی نسبت به آن. بازنمایی فیزیکی آنها در فضای بسیار بسته که به طور ضمنی به معنای ذهن بسته آنان باشد انجام می گیرد. تصویر اتاق علی در فیلم تروريست شاید بهترین مثال باشد، اتاقی تاریک با یک جعبه نارنجک به عنوان صندلی، تختخوابی کوچک، یک قالی، لامپ کم نوری که از سقف آویزان است و پلاکی که کلمه صبر بر آن حک شده است، این اتاق با این ویژگی ها انعکاسی از وجود تاریک علی است. کارکرد دیگر این اتاق این است که علی را از جهان متفاوت بیرون جدا می کند و "دیگری" جلوه می دهد.
- فضای سایبر و جهانی شدن:
فیلم «ديگري» تنها فیلمی است که در آن فضای از حد فضای فیزیکی فراتر رفته و وارد فضای مجازی می شود. فضای مجازی به عنوان فضایی برای نزاع ها و برخوردهای سیاسی به تصویر کشیده می شود. این فیلم ارتباط محکم بین بنیادگرایی اسلامی و ایالات متحده را که از طریق ایمیل و چت انجام می گیرد به تصویر می کشد. در این فیلم فتح الله که یک بنیادگرای اسلامی است و ادعای ملی گرایی دارد با مارگارت آمریکایی مادر کسی که قرار است با حنان، خواهر فتح الله، ازدواج کند ارتباط اینترنتی برقرار می کند و به مارگارت قول می دهد که مانع ازدواج خواهرش با پسر او شود. در این گیر و دار فتح الله با مارگارت که یک تاجر نیز است، دست به معاملات اسلحه می زند . در کل جریانات فیلم فضای سایبر است که امکان ادغام تروریسم و امپریالیسم را در آن واحد فراهم می کند.
نتیجه گیری:
ویژگی تغییر پذیر بودن فضا در سینما با کمک ابزار آلات سینمایی مانند دوربین، به کارگردانان در رساندن پیام های خود کمک می رساند. البته باید توجه داشت که معانی مورد نظر کارگردانان به طور غیر مستقیم به ذهن مخاطب منتقل می شود. گاه نمایش فضا ها در سینما آنقدر حرفه ای انجام می گیرد که مخاطب متوجه تغییر در فضای به نمایش درآمده نمی شود. از این ویژگی سینما در جهت اهداف سیاسی بسیار استفاده می شود، به همان شیوه ای که سینمای هالیوود، مطابق تحلیل های تصویری خطیب، در راستای سیاست خاورمیانه ای آمریکا، در مورد نمایش فضاهای خاورمیانه عمل کرده بود. در کل در مورد فیلم های هالیوود می توان گفت که فیلم های هالیوود بیشتر تمایل به نمایش فضا با استفاده از نماهای دور که مناسب اهداف سیاسی آمریکا در خاورمیانه است، دارد در حالی که فیلم های مصری بیشتر سعی در تجربه این فضا دارند که این نوع نمایش نیز در راستای اهداف ملیگرایانه مصر می باشد. لذا درسینماهای هر دو کشور(هم آمریکا و هم مصر) نوع نمایش فضاها متناسب با خط مش سیاسی آن دو کشور می باشد.
منابع فارسی:
• راودراد، اعظم، سینما رسانه فراموش شده، مجله رسانه، سال چهاردهم، شماره دوم، 1382 .
• سعید، ادوارد(1935)، شرق شناسی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی: تهران.
• مانستربرگ، بازن و دیگران، نظریه های نشانه شناسی فیلم(مجموعه مقالات)، ترجمه گروهی از مترجمان ، انتشارات بنیاد سینمایی فارابی: تهران، 1376 .
• لوتمن، یوری(1976)، نشانه شناسی سینما، ترجمه مسعود اوحدی، انتشارات سروش: تهران، 1370 .
منابع لاتین:
• Branson, Gill (2000), Cinema and Cultural Modernity, Buckingham: Open University Press.
• Dick, Bernard F. (2002), Anatomy of Film, Boston, Bedford/St. Martin's.
• Khatib, Linda (2004), The Politics of Space: the Spatial Manifestations of Representing Middle Eastern Politics in American and Egyptian Cinemas, Sage Publications website.

