مجله اینترنتی فصل نو » حاشیه ایی بر متن سمینار دین و مدرنیته

شنبه، ۲۸ مرداد ۱۳۸۵

[ مهدی علاقبند ]

می خواستیم از سمینار دین و مدرنیته گزارش مبسوط کاملی از لحاظ محتوایی برای شما تهیه کینم ولی دیدیم که این کار یک جور آیی دوباره کاری است چون حتما روزنامه و رسانه این کار را به صورت مبسوط انجام میدهند مانند شرق ، اعتماد ملی ، کارگزاران و آینده نو ، به خاطر همین فقط یک گزارش از حاشیه ها و اتفاقات و بعلاوه عکسهایی از این همایش ارائه میکنیم.

1_ دیگر در ایران با تاخیر شروع کردن مراسم یک عرف شده و اکثر حضار هم عادت کرده اند که با نیم ساعت تاخیر درزمان نوشته شده حاضر شوند تا در سالن سمینار وقتشان تلف نشود . ولی انصافا حسینیه ارشاد بعد از مدتها آن رونق سابق خود را پیدا کرده بود و صندلیهای خاک خورده حسینیه از حضو ر این همه جمعیت جویای دانش و معرفت به وجد آمده بود .

2_ بدلیل اینکه برای قاری قرآن اتفاق غیر مترقبه رخ داده بود ، دبیر همایش محمد رضا جلائی پور !! قرآن را تلاوت نمود.

3_ شخصیتهای سیاسی و اساتید صاحب نامی در این سمینار حضور داشتند : مسجد جامعی / حجه الاسلام عبدالله نوری / دکتر محمد تقی آزاد ارمکی / دکتر حمید رضا جلائی پور / دکتر احمد صدری / دکتر حسین سراج زاده / دکتر حسن محدثی / دکترعلی گرانمایه پور / دکتر جواد اطاعت / دکتر هادی خانیکی / دکتر محمد علی حاضری / عیسی سحرخیز / دکتر عبادی ( معاون وزیر اموزش وپروش سابق ) / حجه السلام هادی قابل / احمد قابل / حبیب الله پیمان / یوسفی اشکوری / ابراهیم یزدی / سعید شریعتی / محمد رضا خاتمی / حجه السلام محمد جواد حجتی کرمانی / محمد جواد مظفر / احمد بورقانی و مصطفی تاجزاده

4_ همیشه حضور اساتید و افراد صاحب نام باعث گرما بخشی چنین جلساتی می شود چون در پایان جلسه شرکت کننده ها با بعضی از این افراد به گفتگو و مناظره می نشینند در این میان سر دکتر محمود صدری ، یوسفی اشکوری ، حبیب الله پیمان و دکتر هادی خانیکی شلوغتر بود .

5_ مجری همایش در اول برنامه گزارشی از شکل گیری همایش ارائه کرد و گفت : " هدف از برگزاري اين سمينار، پرداختن به يكي از مهم‌ترين مسائل پيش روي انديشمندان و روشنفكران ايراني است؛ «نسبت دين و مدرنيته». بدين ‌منظور، تلاش شده‌ است تا از جمعي از انديشمندان ايراني، كه به‌‌رغم ذايقه‌هاي فكري گوناگونشان، به طور خاص به پاسخ اين پرسش انديشيده‌اند، دعوت شود تا در سميناري يك روزه، عصاره تأملات خود را در اين باره با علاقه‌مندان در ميان بگذارند. از سخنرانان محترم درخواست شده است در سخنان خود، به طور مشخص به پرسش‌هاي زير پاسخ دهند:
1ـ آيا دين با مدرنيته و مدرنيزاسيون سازگار است و آيا سنتزي ميان اين دو را ممكن مي‌دانيد؟
2ـ مهم‌ترين استلزاماتي كه مدرنيته و مدرنيزاسيون براي دين ايجاد مي‌كند، چيست؟ با نظريه جامعه‌شناختيِ سكولاريزاسيون (در دو سطح خرد و كلان) چه نسبتي داريد و به ديگر سخن، گمان مي‌كنيد در دوران مدرن چه بر سر دين مي‌آيد؟"
واعلام داشت که نحوه انتخاب سخنرانان طیفی و رنگین کمانی بوده است . و تلاش شده که از تمام دیدگاههای مختلف فکری از قبیل طیف سنتی و روشنفکران سکولار و دینی انتخاب شوند .

6_ حجه السلام محمد علی ابطحی در سخنرانی خود یک سوتی فجیع داد و اینکه می خواست از محمد رضا جلائی پور ( دبیر همایش ) و پدر ایشان دکتر حمید رضا جلائی پور تشکر کند . گفت : " من از آقای محمدرضا جلالی !!!! و پدر ایشان حمید رضا جلالی !!! تشکر می نمایم ".....

7_ حجه السلام محمد علی ابطحی در ادامه سخنان اش ابراز داست که این همایش با دست خالی و بدون هیچ پشتوانه برگزار شد و لی از تمام رسانه هایی که برای بخش تبلیغات بدون هیچ چشم داشتی همکاری کردند و بخصوص از رورنامه شرق که در روز چهارشنبه یک وِیزه نامه هشت صفحه ایی را چاپ نمود و از روزنامه های اعتماد ملی ، کارگزاران و آینده نو به خاطر چاپ پوستر همایش و رپورتاژ خبری تشکر کرد . وی در ادامه صحبتهایش از لینکهای وبلاگها و سایتها و رسانه تازه تاسیس و داغ اس ام اسی تشکر ویژه کرد .
8_ حجه السلام محمد علی ابطحی در پایان سخنرانی خود به طنز گفت : " کسانی که این همایش را برگزار نمودند از نسلهای سوخته این جامعه یعنی جوانان هستند و ما پدران این جوانان حکم پدر سوخته ها !!!را داریم .

9- " غایبین جلسه " : طبق جدول زمانبندی همایش قرار بود دکتر علیرضا شجاعی زند و دکتر سارا شریعتی آخرین سخنرانان باشند . اما بنابر گفته مجری برنامه و یک منبع موثق دکتر شریعتی هنوز در سفر فرانسه هستند و ظاهرا برای دکتر شجاعی زند اتفاقی غیر مترقبه رخ داده بود که ایشان هم نتوانستند در مراسم حضور داشته باشند.

10- " سخنرانان خاموش " : دکتر حجاریان و ژند شکیبی متن سخنان خود را به دیگران سپردند تا خوانده شود. متاسفانه دکتر سروش هم به این جمع پیوست و خودش متن سخنانش را نخواند .

11 _ دکتر سعید حجاریان بدلیل شرکت در کنگره سالانه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با تاخیر وارد حسینه ارشاد شد زمانی که وارد سالن شد همه با یک نگاه معنا دار و برامده از حیرت و افسوس بر این جانباز اصلاحات نگاه می کردند که چگونه حرکت می کند ! حجاریان در اول سخنرانی خود از حضار پوزش خواست که نمی تواند به خوبی تکلم کند و این امر را بر کاهلی خود گذاشت که امر گفتار درمانی را به خوبی دنبال نمی کند . و یک جوانمرد را طلبید که بیاید مقاله نوشته شده را بخواند . با اینکه دکتر حجاریان ادعا می کرد برای نوشتن این مقاله توانایی مطالعه کتاب و حضور در کتابخانه را نداشته است . ولی انصافا در میان مقالات ارائه شده ، می توان گفت دارای حرفها و نظریات نوینی بود . و این وعده را داد که این مقاله مقدمه ایی است بر یک مقاله مفصل دیگر .

12_ یکی از سخنرانان این همایش دکتر ژند شکیبی بود ، روس و عضو دپارتمان گروه علوم سیاسی دانشگاه LSE انگلستان . و بدلیل اینکه به قول خودش لهجه فارسی اش خیلی فاجعه است متن سخنرانی اش را کسی دیگر قرائت نمود .

13_ از اتفاقات دلسرد کننده این همایش عدم حضور دکتر عبدالکریم سروش بود. می توان به جرات گفت که گل سر سبد همایش، سخنرانی ایشان می توانست باشد، چه قبل از شروع نوبت دوم که قرار بود دکتر سروش آغازگر آن باشد سالن پایین پر شده بود و جمعیت را به سالن بالا راهنمایی می کردند . عده ی زیادی روی زمین در سالن پایین و روی پله های سالن بالا نشسته و عده ای هم بیرون سالن از تلویزیون مدار بسته منتظر دیدن دکتر سروش بودند. وقتی مجری سمیناراعلام کرد که هنوز معلوم نیست ایشان تشریف بیاورند خیلی از حضار که به شوق حضور دکتر سروش حاضر شده بودند با ناراحتی سالن را ترک نمودند . قبل از شروع پنل سوم مجری برنامه پشت تریبون آمد ؛ " حواشی سخنرانی دکتر سروش طبق روال گذشته اینبار هم دیده شد .دوست داشتیم این همایش را بدون حاشیه و تنش برگزار کنیم و در خدمت ایشان باشیم . از 48 ساعت قبل همچون سایر اتفاقات چند سال اخیر پیغام دادند و تهدید کردن که برخی دوست ندارند سروش اینجا سخنرانی کند .تا همین ده دقیقه پیش ما هم دچار تردید بودیم که ایشان می آیند یا نه.با وجود تلاش های دوستانمان دکتر سروش نتوانست اینجا حاضر شود، اما ما نمی گذاریم اندیشه سروش در جمع ما خالی باشد.". در هر صورت دکتر سروش دباغ ( پسر دکتر سروش ) متن سخنرانی پدر را قرائت نمود و گفت " ناظمان امور این مرز و بوم افراد امینی برای این مملکت نبودند.چهره سپید عدالت را با مرکب جهل سیاه کردند." حتی بعضی از افراد ساکن منطقه حوالی حسینیه ارشاد می گفتند از یک روز قبل دیوار نوشته هایی دیده بودند که حاوی پیام های تهدید آمیز علیه دکتر شروش بوده است . همچنین حضور برادران یگان ویژه نیروی انتظامی برای حفظ نظم جلسه و منطقه و مقابله با افراد آشوبگر و اتفاقات احتمالی در حوالی حسینیه ارشاد محسوس بود .

14- نوبت دوم مانند نوبت قبل بخش پرسش و پاسخ نداشت ، در عوض در پایان برنامه به دلیل عدم حضور دو سخنران زمان بیشتری به پرسش و پاسخ اختصاص یافت . اگرچه دکتر محمود صدری این زمان را افزایش داد و ضمن عذر خواهی از کسانیکه سوالاتشان خوانده نشد از آنها خواست بعد از پایان جلسه نگذارند سخنرانان آن ها را بدون پاسخ رها کنند.

15- تنها دکتر صدری و حجت الاسلام طالقانی بعد از پایان مراسم پاسخگوی سوالات خوانده نشده بودند .حجت الاسلام طالقانی گفت من با بیشتر مطالبی که اینجا مطرح شد مخالف بودم اما تنها وقت ارائه کار خودم را داشتم و نمی توانستم نقد کنم.

16- دکتر صدری در پاسخ به تعدادی از کسانیکه دور او حلقه زده بودند گفت جامعه شناس با ریشه ها کاری ندارد و ابزار شناخت آن ها را هم ندارد ، باید از تئولوژیست ها پرسید که ذات دین و ذات مدرنیته چگونه با هم ارتباط می یابند . حتی با به کار گیری روش تفهمی در کنار روش آماری باز هم ما با سربرگ ها و جوانه سر و کار داریم و نمی توانیم بگوییم کدام مذهب حق است یا نا حق .

17 – دکتر صدری در پاسخ به این سوال که معرفت جامعه شناسی چه می گوید گفت معرفت جامعه شناسی در مقایسه با معرفت فلسفی و تئولوژیک به خودش اجازه نمی دهد که به ذات و ماهیت امور بپردازد.فلسفه ی جامعه شناسی تشکل هایی که ماهیت دینی دارند را بررسی می کند و می خواهد بداند رفتارشان مبتنی بر چیست و نتایج ناخواسته آن کدام است.

برای اطلاعات بیشتر و به این سایتها مراجعه نمائید:

http://www.hanouz.com/archives/003473.html#more