دكتر محمودي رياست محترم دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركز دانشكده علوم اجتماعي و روانشناسي پيرامون فوتبال، روانشناسي، حوزه هاي كاربردي در همايش سه روزه فوتبال و جامعه از منظر علوم اجتماعي به ايراد سخنراني پرداختند و سخن خود را با اين سوال آغاز كردند كه اساسا مقوله روانشناسي چه ارتباطي مي تواند با فوتبال و حوزه ورزش داشته باشد؟ ايشان در ادامه ضمن توضيح پاره اي از مقدمات جايگاه روانشناسي در حوزه ورزش و فوتبال را تشريح كردند.
ايشان در بيان مقدمه گفتند: تاريخچه روانشناسي نسبت به ساير علوم حتي در بخش علوم انساني نيز كوتاه است اما در همين عمر كوتاه خود حوزه هاي متنوعي از زندگي بشر را پوشش داده است. به عنوان مثال در امريكا روانشناسي جايگاه مشخص خود را در زندگي روزمره پيدا كرده است. تحقيقات به عمل آمده در اين خصوص بسيار خرد است و حتي جزئي ترين امور زندگي را در بر مي گيرد.ويژگي هاي رواني يك راننده اتوبوس، مطالعه بازارهاي چيني و... و مواردي از اين دست با وجود كوچكي ابعاد موضوع مورد توجه روانشناسان است. در حوزه روانشناسي رفتارگراها بيشتر درگير زندگي روزمره ي افراد هستند و سعي در ارائه ي راهكارهايي براي بهبود زندگي انسان ها دارند. پيرو همين نگرش بود كه در جنگ جهاني دوم سه هزار روانشناس در ارتش خدمت كردند تا قابليت هاي روالنشناسي را به منصه ظهور بگذارند. جنگ جهاني دوم تاثير زيادي در رشد و نمو روانشناسي و شاخه هاي متنوع آن گذاشت. بعد از پايان جنگ برتري روانشناسي به اثبات رسيده بود و روانشناسان سعي در حفظ و تداوم آن داشتند و بدين منظور به تدوين برنامه هاي كوتاه مدت و بلند مدت در حوزه هاي مختلف ورزش، صنعت، مديريت و ... پرداختند.
آنچه كه سد راه رشد و كمال ديگر حوزه هاي روانشناسي تا دهه ي 1950 ميلادي بود روانشناسي تربيتي بود اما بعد از جنگ جهاني دوم و تغيير شرايط ، روانشناسان با علاقه ي تمام به معرفي كارهاي خود پرداختند و در شاخه هاي مختلف بخصوص ورزش خود را نشان دادند تا آنجا كه در اروپا امروزه 2500 نفر روانشناس در خدمت فوتبال هستند.
دكتر محمودي با بيان اينكه حوزه ي ورزش ميدان رقابت و تبلور اعتماد به نفس است تاكيد كردند روانشناسان بايد در اين مورد راهكارهاي عملي ارائه دهند و كيفيت آن را بالا ببرند.
ايشان در ادامه گفتند: روانشناسان در حوزه ي فوتبال تمام پديده ها از تماشاچيان گرفته تا خود بازيكن را مورد بررسي قرار مي دهند. در ايران نيز از دوماه قبل از شروع بازي هاي جام جهاني تحقيقي آغاز شده و تماشاچيان را به عنوان واحد تحليل در نظر گرفته است. در اين تحقيق رابطه ي تماشاي فوتبال با بهداشت رواني مردان سنجيده مي شود. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد از گروه نمونه ي 1000 نفري مردان 64درصد اظهار داشته اند كه در خلال بازي فوتبال احساسات خود را راحتتر بيان مي كنند؛ 70 درصد دچار نوعي تنش آرام و 58 درصد عصبي مي شوند؛ 76 درصد از بيان احساسات خود و 59 درصد هم از گريه كردن خجالت مي كشند و 75 درصد هم گفتند كه هرگز به خاطر فوتبال گريه نخواهند كرد. تحقيقي نيز در همين راستا در انگلستان، اسكاتلند، ايتاليا و ديگر كشورهاي اروپايي در حال انجام است. طبق گزارش فيفا كه مسئول اجراي اين پروژه است نتايج در انگلستان اينگونه گزارش شده است:
76 درصد از جمعيت نمونه ترجيح مي دهند به جاي كار به تماشاي فوتبال بپردازندو تنها 27 در صد نقش كاري خود را انجام مي دهند. 86 درصد بين تماشاي فوتبال و يا حاضر شدن در بيمارستان براي تولد نوزاد اول خود ترديد دارند. 70 درصد با لذت حاصل از تماشاي فوتبال بيشتر فوتبال بازي مي كنند. 34 درصد هم گفتند: با شروع جام جهاني اشتياق آنان نسبت به فوتبال بيشتر شده است. 67 درصد ترجيح مي دهند به جاي خانواده با دوستان خود به تماشاي فوتبال بپردازند. همچنين نتايج اين تحقيقات نشان داده است آمار اورژانس هاي روان پزشكي در هنگام برگزاري مسابقات فوتبال جام جهاني به 1/0 خواهد رسيد.
دكتر محمودي كار روانشناسان را بيان اثرات مثبت تماشاي فوتبال دانستند و گفتند تماشاي فوتبال مي تواند با انسجام،هويت و عزت نفس رابطه داشته باشد.
رئيس دانشكده علوم اجتماعي و روانشناسي دانشگاه آزاد گفت: روانشناسي پس از بررسي تماشاگر در حوزه ي ديگر به سراغ مديريت باشگاهي مي رود. به عنوان مثال در انگلستان و ايتاليا و سريA مسابقات ليگ برتر اين كشورها تحقيقي در خصوص مديريت باشگاهي و تاثير آن بر بازيكنان صورت گرفت و نتيجه اينگونه اعلام شد: در تيم هايي كه نقل و انتقال بازيكن در آن كمتر است ثبات جمعي و اعتماد به نفس بيشتري در بازيكن ديده مي شود. چون فوتبال يك تكليف جمعي پيچيده است بنابراين يك بازيكن نه تنها بايد قابليت هاي خود را بشناسد بلكه بايد فضاي رواني ديگر بازيكن ها و حريف را هم بشناسد و در صورت جابجايي هاي مكرر اين فرصت از بازيكن گرفته مي شود. روانشناسان براي مديريت باشگاهي نيم رخ رواني ترسيم مي كند كه يقينا با نيم رخ رواني مديريت صنعتي و يا نظامي تفاوت خواهد داشت.
در حوزه ي سوم روانشناسي فوتبال به مربي توجه مي كند. روانشناسان توصيه هاي مهمي براي بالا بردن دانش مربيان نسبت به بازيكن دارند. بهترين بازيكن ها بايد 3 مؤلفه را دارا باشند: جسم، تكنيك و كيفيت هاي ذهني كه روانشناسان اعتماد، تمركز، اطمينان و آرامش را در مؤلفه ي سوم به مربي و بازيكن خواهن بخشيد. تدريس شيوه هاي درست ادراك، سيستم تمركز، توجه انتخابي، روش هاي افزايش انگيزش و معرفي ويژگي هاي يك بازيكن با انگيزش از مهمترين وظايف يك روانشناس است. در گام چهارم روانشناسان با توصيه هاي ارزنده ي خود در زمينه ي تصويرسازي ذهني و آموزش هدفمندي به بازيكن خدمت مي كنند.تصوير سازي ذهني و شيوه هاي مختلف آن چيست؟ نوع تصويرگري ذهني بازيكنان حرفه اي چگونه است؟ آيا تصويرسازي ذهني با رؤياپردازي متفاوت است؟ آموزش هدفمندي چيست؟ هدف تيمي و هدف هاي فردي هر بازيكن متناسب با توانائيهايش چگونه بايد باشد؟ اينها تماما سؤالاتي است كه يك روانشناس براي بازيكن فوتبال روشن و وي را در ارائه ي يك بازي بهتر ياري خواهد كرد. در حوزه ي روانشناسي بازيكن روانشناسان دو مقوله اصلي را از هم تفكيك كرده : 1- خودكارآمدي بازيكن و 2- كيفيت و مهارت هاي زندگي. بحث خودكارآمدي از دهه ي 70 توسط روانشناسي كانادايي مطرح شد. خودكارآمدي باور افراد به عمل و دست يابي به بازآوردهاي مورد انتظار آن است. از 500 تحقيق در اين زمينه اين نتيجه حاصل آمد كه بين عملكرد بالا و خودكارآمدي همبستگي مثبت وجود دارد. كارشناسان همين مقوله را در فوتبال پياده كردند يعني فرآيندي را تعريف كردند كه در آن اولا بازيكن مفهوم خودكارآمدي را بفهمد و همچنين آنچه كه زير مجموعه مفهوم خودكارآمدي است را كسب كند تا خود را آزمون كند. روانشناسان براي رسيدن به اين ويژگي آزمون topsرا كه مهارت هاي روانشناختي بازيكن در حين بازي را مي سنجد اجرا كردند. اين آزمون معمولا سه روز قبل از نخستين بازي گرفته مي شود. در گام دوم يك هدف فردي براي بازيكن تعريف مي شود و سپس از وي خواسته مي شود بر روي يك مقياس 9 درجه اي ميزان اطمينان خود براي دستيابي به هدف،احساس خود از عملكرد در بازي قبل،رابطه ي عملكرد فعلي با انتظار قبلي در دوره ي پيشين را مشخص كند تا غايت انگيزش دروني فرد مشخص شود. بازيكني كه حداكثر انگيزش دروني را دارد حداكثر تلاش خود را خواهد كرد و از آن لذت خواهد برد و اين بازيكن ديگر دربند نتيجه نخواهد بود.
دكتر محمودي در پايان سخنراني خود به مشكلات و موانع بر سر راه روانشناسي حتي در اروپا و آمريكا اشاره كردند و گفتند هنوز روانشناسي و حوزه هاي مختلف آن به جايگاه محكم خود را دست نيافته اند.