«اقتصاددانان معمولاً منابع را به منابع آزاد (يعني به قدري فراوانند كه براي تخصيص آنها به هيچ ساز و كاري نيازي نيست) و منابع كمياب (يعني منابعي كه عرصه آنها در قياس با تقاضاي بالقوه، محدود است )تقسيم مي كنند.منابع كمياب را به نوبع خود مي توان به )     

:(Norton,1984) صورت زير طبقه بندي نمود

منابع طبيعي ـزمين ،معدن،آب و منابع زيست شناختي

منابع كار ـكار انسان، و“ كارآفريني”

منابع سرمايه اي ـ افزايش ساير منابع به دست انسان

مطالعات اقتصادي اكثراً به بررسي تصميمات مربوط به توليد و تخصيص اين منابع كمياب مي پردازند (بول،1991: 26 -27) .»

هر جامعه اي،تصميمگيري درباره تخصيص منابع را در چند سطح انجام مي دهد .يك كشور مي تواند يك نظام سياسي را اتخاذ كند كه داراي روش شناسي تخصيص منابع باشد؛مانند قيمتگذاري از طريق بازار در اقتصاد سرمايه داري يا برنامه رزي متمركز در اقتصاد كمونيستي .در نظام اول ،تصميمات ملي يا منطقه اي ،عامل تخصيص منابع بين فعاليتها و كاربردهاي اقتصادي مولد و نامولد است.براي مثال ،دولت ،صاحبان صنايع وگروههاي فشار درباره قطعه زميني مذاكره مي كنند، كه يا براي فعاليتهاي مدني،كشاورزي و جهانگردي قابل استفاده است يا بصورت طبيعي حفظ شود (از نظر اقتصادي،نامولد باقي بماند).در سطح صنعت،بنگاهها بر سر منابعي رقابت مي كنند كه كم و بيش مختص آن صنعت است.براي مثال،هتلداران  و صاحبان رستورانها شايد با استفاده از پيشنهاد اغواكننده پرداخت حقوق بيشتر براي استخدام آشپزهاي خوب ـ«منابع كار ماهربراي تهيه غذا»ـ رقابت مي كنند.حتي درون يك فعاليت مولد،رقابتي در تقاضاي منابع كمياب وجود دارد و چگونگي تخصيص اين منابع بايد روشن شود.براي مثال،آيا اداره ملي جهانگردي بايد تمام بودجه تبليغاتي خود را به خريد ويدئوي تبليغاتي اختصاص دهد يا به تهيه بروشور و پوستر ؟

راههاي تعيين نتيجه اين تصميمات،موضوع اساسي مطالعات اقتصادي چه در سطح كلي و چه در ارتباط با فعاليتهاي معيين را تشكيل مي دهند. بنابر اين يكي از حوزه هاي اصلي اقتصاد جهانگردي بايد به پرسشهاي زير بپردازد:

 در مناطق جهانگردي فرست و جهانگرد پذير چه ساز وكارهايي براي تخصيص منابع به*

  كار مي رود؟

 *در رقابت براي مناطق كمياب ،چگونه جهانگردي با فعاليتها و صنايع ديگر مقايسه مي شود؟

*چه نوع رقابتي بين عرضه كنندگان سفر و جهانگردي بر سر منابع و بارازهاي تقاضا در مي گيرذ؟

آيا كاربرد بعضي منابع در جهانگردي، “هزينه هاي فرصت[1]” چشمگيري دارد؟

اينها همه پرسشهاي اثباتي هستند نه هنجاري؛به عبارت ديگر، آنها به نظر ما بايد رخ دهد.اين كتاب به ناگريزگاهي به ابراز داوري هاي ارزشي خواهد پرداخت ،زيرا جهانگردي تاثير بسياري از جوامع و اقتصاد آنها گذاشته است.(بول،1991 : 28-29)

منابع سفر و جهانگردي:

با توجه به تعاريف قلي بيان دو نكته ضروري مي رسد؛

* چون توليد كنندگان و مصرف كننده نسبت به آنچه «محصول» جهانگردي را تشكيل مي دهد ،غالباً تصورات متفاوتي دارند ،درباره اينكه چه منابعي در جهانگردي به كار مي رود،شايد اختلاف نظر وجود داشته باشد .

بعضي از منابعي كه صنعت جهانگردي متقاضي آن است ،كالاي عمومي يا حتي منابع رايگان هستند.

در حاليكه مي توان گفت كه در جهان امروز اگر منابع رايگاني هم باقي مانده باشد ،تعداد آن انگشت شمار است -يعني هر نوع فعاليت بشر در اين جهان عملاً تقاضايي را پديد مي آورد كه بلاخره كسي باشد هزبنه اش را بپردازد ـ اما بي شك بسياري از كالاهاي مورد تقاضا در جهانگردي كالاي عمومي هستند.اين كالاهاي مي تواند تسهيلات موجودي باشد ،كه مورد بهره برداري كامل قرار نگرفته اند و فرد بدون كاهش استفاده ديگران از اين تسهيلات از آن استفاده مي كند.به عبارت ديگر اين وضعيت  )Samuelson,1989).نشاندهنده آن است كه ميزان ،هزينه-فرصت به صفر رسيده است

اگر خانواده اي با اتومبيل خود در فصل غير تعطيل به تعطيلات برود ،مي تواند از شبكه راهها ،پاركهاي عمومي يا ملي و سواحل استفاده كند و با تماشا كردن يا عكس برداري از مناظر آنها بهره برد،بي آنكه مانع استفاده ديگران شده باشد.البته اگر همين خانواده در فصل تعطيلي به سفر مي رفت بر اثر ازدحام وسيله نقليه و تراكم جمعيت در مقصد و ضايع شدن منظر ،هزينه فرصت چشمگيري پديد مي آمد. عرضه كنندگان سفر و جهانگردي نيز تركيبهاي مختلفي از همان منابع كميابي را به كار مي

 برند كه توليد كنندگان ديگر مورد استفاده قرار مي دهند.

تلاش هاي گوناگوني براي تعيين و طبقه بندي منابعي كه از نظر آماري سهم چشمگيري ذر سفر و جهانگردي دارند انجام شده است.

 
تركيب منابع :

چون توليد محصولات جهانگردي نياز به كاربرد منابع يا عوامل توليد دارد ،چگونگي رابطه منابع توليد و محصول بايد مورد بررسي قرار گيرد .اقتصاددانان اين رابطه را تابع توليد ناميده اندد.

بابررسي تابع توليد علاوه بر تعيين كل منابع لازم براي توليد يك محصول ،مي توان بع ساير روش هاي تركيب اين منابع پي برد.طبق نظريه كلاسيك ،با تكنولوژي معين و به فرض ثابت بودن ساير شرايط ،ميزان كاربرد هر عامل توليد بستگي به بازده نهايي و قيمت آ ن دارد .(بول،1991: 30)

طبقه بندي انواع جهانگرد بر اساس سبك زندگي :

هرچند براي شناخت زمينه رفتاري انواع جهانگردان،بررسي سبك زندگي و خصوصيتهاي شخصيتي اهميت دارد ،اما براي تحليل اقتصادي،اغلب طبقه بندي جهانگردان بر اساس اثر رفتارشان كفايت مي كند.اين امر را در مورد اثري كه جهانگردان بر كشور مقصد ميگذارند،مي توان تفكيك تعاملي ناميد. با اين نوع طبقه بندي،جهانگردان بر حسب عوامل جمعيتي يا روان شناختي قابل طبقه بندي هستند.

) 1972,Cohen E) جدول انواع جهانگرد بر حسب چگونگي تعامل با كشور مقصد:

 
منابع :بول ،آدريان،1991،ترجمه؛علي اعظم محمد بيكي
Cohen ,E,1972,Toward a Sociology of international Tourism,Social research.Vol.39 pp164-182